De doortocht van de winnaar

 

De doortocht van de winnaar

Tournotities 2026#15

Verbeelding! Ook in het reflecteren op de Tour de France zijn veel mensen bereid om hun verbeelding tomeloos op het gebeuren los te laten. De een ziet overal spoken en stelt – in naam van de kritische basishouding in het leven - alles in vraag. Ook de mooiste dingen. Een ander kijkt en geniet en is bereid om zich nog af en toe kinderlijk te laten verwonderen zonder in elke beweging iets verdachts te zien. Het is een keuze van benaderen die afhankelijk is van de aard en de ingesteldheid van het beestje. Zoals José De Cauwer zich onlangs nog liet ontvallen: ‘Er zullen altijd wel mensen zijn die als iets er wit uitziet zullen zeggen dat het zwart is’.

Laat het mij zo stellen dat wat mij betreft de Tour de France altijd weer een fameus opgevoerd theaterstukje blijkt. Uitgevoerd over Berg en Dal op locaties die je op zijn minst adembenemend kunt vinden. Met intense vreugdetaferelen maar ook met heel veel tragiek. Winst en verlies, fortuin en onkans, ziekte en inzinkingen behoren dagelijks tot de mogelijkheden. Favorieten als Jonas Vingegaard en Florian Lipowitz die uit de bocht gaan en afgevoerd moeten worden. Met kabinetsstukjes als die van karaktermensen en eeuwige strijders als  Mads Pedersen en Ritchie Carapaz en triomfen als die van Pogacar en vooral – want ja we zijn en blijven Belgen hé – Remco Evenepoel. Het mag dan ook geen wonder heten dat zoveel kunstenaars en schrijvers in het verleden en ook op vandaag nog worden geïnspireerd door een spektakel dat nooit helemaal te doorgronden valt. De act is de boodschap! En wat je ziet is vaak helemaal niet wat je ziet... Schrijvers als Ernest Hemingway, Roland Barthes ("Tour de France as Epic") en bijvoorbeeld Jean Cocteau raakten mateloos in de ban en lieten zich met graagte inspireren door de koers.

In een wat ouder fotoboek over de sport vond ik onlangs bijgaand schilderij van ene Berthe Coulon. ‘De doortocht van de winnaar’ heet het en het is een schilderij dat 'minstens duizenden ogen' laat meekijken op de aankomst van een wielrenner. Het schilderij doet qua stijl wat ‘naief’ aan… 

Wie Berthe Coulon is of was, ik had geen idee. Ik heb het moeten opzoeken. Ik las o.a. dat ze pas toen ze al zeventig was op een autodidactische manier begon met schilderen. Wat de ietwat naief of ‘art brut’ aandoende stijl kan verklaren. Eigenlijk was Berthe Coulon (°Brussel 1897 – Jette 1979) een begaafde pianiste maar ze trad uit een diepe podiumangst vrijwel nooit in het openbaar op. Wonderlijk toch. : “Une centaine d'oeuvres au souffle altier, minutieusement composées, mettent en évidence certaines obsessions: la foule, la solitude, les caprices amers de la vie, les dérisions de la mort, le dernier voyage”.

‘De doortocht van de winnaar’ (olie op doek, 143 x 119 cm) dateert uit 1973 en maakt deel uit van de verzameling van … Eddy Merckx. “ Het kost dus weinig moeite om in de figuur die hier door minstens tienduizend ogen wordt aangestaard de grootste aller tijden te herkennen.

(PR)

Berthe Coulon in het Museum Art Brut in Lausanne

Berthe Coulon retrouvée

Tour 2026: Rit 19 - Gap - Alpe d'Huez (127,9 km)(3500 hoogtemeters)

Reken maar dat op Alpe d’Huez het peloton (of wat daar na 3500 hoogtemeters van zal overblijven) ook vandaag door minstens 10000 ogen zal worden aangestaard.

Het perfecte antwoord

Florian Vermeersch & Tim Wellens bij Sammy Neyrinck

Het perfecte antwoord

Tournotities 2026/14 

De vijftiende rit in de Tour van gisteren tussen Champagnole en Plateau de Solaison in de Haute Savoie werd uiteindelijk nog licht-memorabel. Straks wordt deze rit in Parijs misschien wel als dé sleutelrit van deze Tour beschouwd. Niet in het minst vanwege de dramatische val van de Deense opponent Jonas Vingegaard. Een slecht ingeschatte bocht tegen een stoeprand werd ‘de laatste echte challenger van Tadej Pogacar’ fataal. Zo snel kan het gaan! En het kan iedereen die op een fiets zit overkomen.

Vingegaard werd afgevoerd met een complexe sleutelbeenbreuk. Weg Tour. Pijn en deernis alom. Spanning nu wel helemaal nihil. En toch viel ons wat dat betreft aan het eind van de rit nog een geschenk met een Gouden Strik in handen. Wat niemand nog verwachtte, zelfs de grootste believer niet, gebeurde nu toch. Aan het eind van die schitterende klim naar het Plateau de Solaison triomfeerde niemand minder dan... Remco Evenepoel. Hij klopte Tadej Pogacar in de sprint bergop en pakte zijn eerste bergrit ooit. Toch een supercoole Ket onze man uit Schepdaal!  

En nu zullen de eeuwige beterweters wel gaan zitten sikkeneuren dat het cadeau eigenlijk afkomstig is van... de Gele Man uit Slovenië die heerst en beschikt… Laat ze maar en vooral noteer, noteer die vreugde in de ogen van iemand die met grandeur zijn eerste bergrit ooit wint in de Tour de France. Bovendien de 500° van een Belg in de hele tourgeschiedenis.  

Overigens viel er tijdens Vive le Vélo achteraf nog meer vreugde te noteren. Twee landgenoten en absolute teamspelers van Pogacar, met meer intelligentie dan de gemiddelde wielerfan, Tim Wellens en Florian Vermeersch zaten bij Sammy Neyrinck wat te ginnegappen. Sammy stelde hen de vraag “Welk woord past nu het best bij jullie ploeg: dominantie, suprematie of iets anders, wat zouden jullie antwoorden?” Antwoordt Florian, ‘goh ‘dominantie’ klinkt zo negatief’… En Tim:  ‘ik zou zeggen vreugde, ja vreugde’. Juist zegt Florian, ‘brotherhood’, broederschap, dat is het'. 

Wat mij betreft een perfect antwoord om de nacht en de uitzending van de wereldbekerfinale voetbal mee in te gaan. Gelukkig haalden de Spanjaarden het, want wat Argentinië aan schabouwelijk antivoetbal (Paredes!) te bieden had op een Amerikaans voetbalveld stak de ogen uit. Nee, dan nog duizend keer liever … een bergrit in de Tour.

(P.R.)

Tour 2026: Rit 15 - Champagnole > Plateau de Solaison (184 km) (winnaar Remco Evenepoel)

De trieste aftocht van Jonas Vingegaard

Triomf op het Plateau de Solaison

Gewassen woorden

Ramses Debruyne-R14-DNS

Gewassen woorden

Tournotities 2026/13

Poëzie, dat zijn gewassen woorden... Dat kon je gisteren tijdens het rechtstreekse verslag van de zware klimrit in de Vogezen zowaar optekenen uit de mond van José De Cauwer. Die verkeerde duidelijk in een zeer gevleugelde bui. Niet slecht gevonden toch! "Gewassen woorden"... Onze éminence grise bedoelde daarmee dat poëzie in staat is om de woorden van alle ballast te ontdoen. En wie ben ik om dat te ontkennen!
Zijn copiloot Renaat Schotte had warempel - je hoort het goed - net een gedicht voorgelezen over Ramses Debruyne. 

Gisteren kwam Ramses immers vanwege keelontsteking mét koorts niet meer aan de start van Rit 14. Jammer, jammer... Want in zijn allereerste Tour stond de Rollegem-naar - of moeten we zeggen de 'Rammegem-naar' sinds iemand in een ludiek gebaar de naam van het dorp veranderde in Rammegem' - achttiende in stand terwijl de Tour al meer dan halfweg was. Een top-twintig-plaats in Parijs was dus niet denkbeeldig. Driedubbeljammer om de Tour op deze manier te moeten verlaten. 

Het gedicht, dat Helena Deleu, in 2025 schreef als Rollegems 'Weesgedicht' en dat oorspronkelijk in de Whatsapp-groep van de Ramses-supporters stond, werd recent door de onvolprezen wieler- en levensdichter Miel Vanstreels gepubliceerd op zijn al even onvolprezen Wielergedichtensite.

Je kunt het nalezen via deze link: 
Wielergedichten-Ramses-Helena Deleu 


Tour 2026: Rit 14 - Mulhouse > Le Markstein (155 km)(winnaar Tadej Pogacar)


Enjoy the small steps forward (Tournotities 2026/5)

Label Ramses Debruyne bij 'Het Hart van Bitossi' 

 

 

 

Loslaten

  

Loslaten 

Tournoties 2026/12

In een reactie op FB ("Komaan man... Laat dit los") laat een Facebook-vriend, Joannes Késenne, kunstcriticus en cultuurfilosoof, in verband met de Tour-problematiek mij het volgende weten:

Zelf kan ik het toch even niet laten om Joannes een antwoordje te schrijven

Loslaten… Nee, Joannes Késenne, loslaten dat gaan we niet doen… Net zoals we hier ook nooit de kunst, de literatuur, en de poëzie en nog een pak andere mooie dingen in het leven niet zullen loslaten.
Het wielrennen blijft mij (en zoveel andere mensen) fascineren. Ik kan er inkomen dat dat bij velen niet het geval is. En dat mag. Dat mag zeker. 

Maar zelf vind ik het wielrennen een van mooiste en scherpste metaforen voor wat er broeit en los- en loos-gaat in de samenleving. Je kunt de essentie van de sport niet weggooien omdat er nu eenmaal zoveel excessen en malafide sponsors bestaan. In het verleden, vandaag, en haast zeker ook in de al dan niet nabije toekomst...

Wielrennen is en blijft voor mij de meest literaire sport die ik kan bedenken. Ik raad je aan om ook ’s je pijlen te richten op het machtsweb dat voetbal heet. Morgenavond zijn mensen die het zich kunnen permitteren bijvoorbeeld bereid om meer dan 6000 euro neer te leggen voor een ticket van de finale van de wereldbeker voetbal… 

Spagaat

Tour de France 1926-Jules Buysse in actie
"Honderd jaar geleden"

 

Spagaat
Tournotities 2026/11

Nostalgie is ook niet meer wat ze geweest is. Het is de titel van de memoires van de Franse iconische actrice Simone Signoret (“La nostalgie n’est plus ce qu’elle était”). Het boek heb ik tot dusver nog nooit (of nog niet) gelezen maar de titel blijft al bijna een halve eeuw als een soort mantra doorklinken in mijn hoofd. Het dreuntje schoot me gisteren nog ‘s te binnen toen ik met veel aandacht de boeiende kritische opmerkingen las van twee van mijn geliefde facebook-publicisten over het moderne wielrennen. Voor nostalgie is daar inderdaad nog maar weinig plaats. Het was Sammy Roelant die in zijn post van gisteren de kat de bel aanbond.

Terecht wees en wijst hij in zijn post op het “sportswashing”-fenomeen waarin o.a. de Emiraten - en dus de grote sponsor van het UAE-team van Tadej Pogacar - een grote en grove rol spelen. Een andere Facebook-vriend van mij, en niet de minste, Pascal Cornet reageerde prompt op de opmerkingen van Sammy. Hij bleef daarbij net wat milder gestemd tegenover de coureurs zelf: 
“Maar je hebt gelijk, Sammy. Alleen, het is niet de schuld of verantwoordelijkheid van die coureurs. Het is het commerciële model. Het reclamemodel. Het gebrek aan ethische codes daarin. Organisatoren die vooral uit zijn op geldgewin”. 
Ik ben geneigd om mij bij zijn reactie aan te sluiten maar één ding is zeker: kritisch moeten we blijven.

Een heel interessant artikel over ‘sportswashing’ stond verleden jaar al in Knack. Dit o.a. naar aanleiding van het WK in Rwanda waarbij president Paul Kagame gretig gebruik maakte van de mogelijkheid tot Sportswashing. Toen schreef Jonas Creteur o.a.

“Het wielrennen worstelt al jaren met de groeiende, donkere schaduw van sportswashing. Teams als UAE Team Emirates en Israel-Premier Tech, het WK 2025 in Rwanda of het One Cycling Project, gesteund door Saudi-Arabië: allemaal voorbeelden die ethische vragen oproepen over sponsoring, mensenrechten en de rol van geld. Opvallend vaak blijft het daarover stil. Te stil.”

De verwevenheid van de hoogste regionen van de sportbonden met de politiek is verpletterend. IOC, Fifa, UCI… Allemaal blijken ze gerund te worden door figuren die niet verlegen zitten om de essentiële wet van de sport die zegt dat sport hoort te verbinden en niet te verdelen ongegeneerd met de voeten treden. Infantino gaat wat graag op de foto met Trump, Lappartient met Kagame… Enzoverder, enzovoort. 

De morele spagaat waarin onze sporthelden vandaag de dag zitten (en dat wellicht niet eens zo aanvoelen) is een complex gegeven. Ik denk niet dat je kunt verwachten dat één van hen zich kritisch gaat uitlaten tegenover wie hen betaalt. In het gewone leven zie ik een werknemer ook maar zelden zijn hoofd boven Het Maaiveld uitsteken. Tenzij hij of zij bewust de deur wil gewezen worden.

Jonas Creteur in Knack van 11/7/2025
"Als Tadej Pogacar zich geen vragen stelt over zijn sponsors, mogen journalisten het niet nalaten dat wel te doen"

Het Maaiveld - Een boek van Pascal Cornet

Zie ook mijn Rwanda-notitie van verleden jaar:
Het volk zal juichen

Facebook-post Do 16/7/2026